در حال حاضر فناوری به بخشی از زندگی روزمره ما تبدیل شده است، به همین دلیل برای بسیاری از والدین مهم است که فرزندانشان مهارت‌های لازم برای پیشرفت در دنیای فناوری را کسب کنند. یکی از راه‌های انجام این کار نیز قرار دادن کودکان در معرض کدنویسی و برنامه نویسی از سنین پایین است. اما چگونه می‌توان مفاهیم پیچیده و سخت برنامه نویسی را به کودکان آموزش داد؟ اسکرچ این موضوع را بسیار راحت کرده است. اسکرچ یک زبان برنامه نویسی بصری است که به روشی سرگرم‌کننده و آسان مفاهیم ابتدایی برنامه‌نویسی را آموزش می‌دهد و کاربرهای زیادی دارد. اما پیش از اینکه به کاربردهای اسکرچ بپردازیم، بگذارید به این سوال بپردازیم که چرا اصلا اسکرچ مهم است و برای کودکان چه فوایدی دارد.

اسکرچ چیست؟

اسکرچ یک پلتفرم کاملا رایگان و مبتنی بر وب است که توسط MIT ایجاد شده است. این برنامه از ابتدا با هدف آموزش برنامه نویسی به کودکان و دانش آموزان جوان توسعه یافت و دارای رابط کاربری بصری است که از کدگذاری رنگی برای گروه‌بندی بلوک‌ها بر اساس عملکرد آنها استفاده می‌کند. این امر باعث می‌شود تا کودکان بتوانند به سرعت اصول اولیه برنامه نویسی را یاد بگیرند.

اسکرچ از چه نوع زبان برنامه نویسی استفاده می‌کند؟

همانطور که قبلا هم اشاره کردیم، کدگذاری در اسکرچ به صورت بلوک است؛ به این معنا که کودکان جهت ساخت بازی یا انیمیشن به جای تایپ کدها، از تعدادی بلوک‌ استفاده می‌کنند. درک این سبک کد برای مبتدیان آسان‌تر است، زیرا پیچیدگی کد نویسی مبتنی بر متن را به شکلی انتزاعی ارائه می‌کند و به کودکان اجازه می‌دهد تا بر مفاهیم اساسی برنامه‌نویسی تمرکز کنند. تنها با تعدادی بلوک و کشیدن و رها کردن آنها، کودکان پروژه‌های جالب و سرگرم‌کننده‌ای را انجام دهند.

کاربردهای اسکرچ در حوزه آموزش

اهمیت یادگیری اسکرچ را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:

  1. برنامه نویسی اسکرچ راه عالی برای آموزش کدنویسی به کودکان است.

اسکرچ روشی فوق العاده‌ای برای آشنا کردن کودکان با برنامه نویسی و علوم کامپیوتر دارد و خلاقیت، مهارت‌های حل مسئله و تفکر انتقادی آنها را در محیطی سرگرم کننده و تعاملی رشد می‌دهد. برخلاف زبان‌های برنامه‌نویسی سنتی، که می‌تواند برای یک دانش‌آموز خردسال سخت یا ترسناک به نظر برسد، اسکرچ به کودکان اجازه می‌دهد تا در پروژه‌های خود خلاق باشند و داستان‌ یا بازی‌های خاص توسعه دهند.

در طی این پروژه‌های سرگرم‌کننده و در عین حال آموزنده، اسکرچ کودکان را تشویق می‌کند تا با مفاهیم مختلفی مانند الگوریتم و حلقه بیشتر درگیر شوند. با اینکه این برنامه تنها کودکان را با مقدمات ابتدایی برنامه‌نویسی آشنا می‌کند اما نکته مهم اینجاست که اسکرچ بهترین نقطه‌ی شروع برای کودکان است زیرا آنها را به برنامه نویسی علاقه‌مند می‌کند تا در آینده با شوق بیشتری در این راه قدم بردارند.

  1. استفاده از اسکرچ آسان است و نیازی به دانش قبلی ندارد.

کار با فناوری ممکن است برای کودکان ترسناک باشد، اما اسکرچ به گونه‌ای طراحی شده است تا برناه نویسی را ساده و سرگرم کننده جلوه دهد. بدون نیاز به دانش قبلی، استفاده از آن آسان‌تر نیز می‌شود؛ به این معنی که کودکان می‌توانند مستقیماً وارد برنامه شوند و پروژه‌های خود را با کمک ابزارهای موجود عملی کنند.

البته کودکان می‌توانند پیش از شروع بازی، دوره‌های آموزشی اسکرچ را نیز بگذرانند تا  سریع‌تر با محیط اسکرچ آشنا شوند و به صورت مؤثرتری از آن استفاده کنند.

  1. اسکرچ راه عالی برای آشنا کردن کودکان با دنیای علوم کامپیوتر است.

آشنایی کودکان با علوم کامپیوتر فرصتی ارزشمند برای رشد شناختی آنهاست. قرار دادن کودکان در معرض کدنویسی، رباتیک و هوش مصنوعی به آنها کمک می‌کند تا مهارت‌های تفکر منطقی، حل مسئله و تفکر انتقادی را در سنین پایین کسب کنند. این مهارت‌های به قدری مهم هستند که حتی در ادامه تحصیل و آینده آنها نیز تاثیرگذار خواهد بود.

  1. از برنامه نویسی اسکرچ می‌توان برای ساخت بازی، انیمیشن و داستان‌سرایی استفاده کرد.

اسکرچ امکانات متنوعی جهت ساخت بازی، انیمیشن و داستان‌سرایی ارائه می‌دهد و با زبان برنامه نویسی خاص خود، کاربران به کتابخانه و منابع وسیعی دسترسی خواهد داشت. به لطف رابط بصری آن، حتی مبتدیان نیز می‌توانند در عرض چند دقیقه دست به کار شوند و پروژه‌های پویایی را توسعه دهند. از طرفی در حال حاضر کاربران زیادی از اسکرچ استفاده می‌کند و جامعه بسیار فعالی دارد که همین امر باعث شده تا منابع آموزشی، راهنماها، انجمن‌های پرسش و پاسخ و پشتیبانی قوی داشته باشد.

تاکنون اسکرچ برای توسعه پروژه‌های شگفت انگیز زیادی در سراسر جهان استفاده شده است! برای مثال، داستان تعاملی و آموزشی که توسط کودکان اهل پاراگوئه ساخته شد که بر فرهنگ‌های مختلف تمرکز دارد. همچنین بازی‌ دوبعدی که توسط دانش اموزان هندی و موزیک ویدیویی که توسط کودکان مکزیکی ساخته شده است. اینها تنها بخش کوچکی از پروژه‌های شگفت انگیزی است که با کمک اسکرچ می‌توان توسعه داد!

  1. کودکان می‌توانند خلاقیت خود را به صورت آنلاین با دیگران به اشتراک بگذارند.

با ظهور فناوری، کودکان اکنون فرصت‌های زیادی دارند تا پتانسیل و خلاقیت خود را به نمایش بگذارند و استعدادشان کشف شود. فرقی نمی‌کند که کودک‌تان از نقاشی، عکاسی یا نویسندگی لذت می‌برد، اسکرچ به آنها این امکان را می‌دهد تا خلاقیت خود را بیان و تقویت کنند.

  1. اسکرچ به رشد مهارت تفکر منطقی و خلاق کمک می‌کند.

از جمله مهمترین کاربردهای اسکرچ می‌توان به رشد مهارت تفکر منطقی و همینطور افزایش خلاقیت کودکان اشاره کرد. با درگیر شدن در اسکرچ، کودکان این فرصت را دارند تا طیف وسیعی از مهارت‌های مهم زندگی را کسب و تقویت کنند. اسکرچ نه تنها مقدمه‌ای از اصول برنامه نویسی و علوم کامپیوتری را ارائه می‌دهد، بلکه به رشد منطق و توانایی‌های حل مسئله نیز کمک می‌کند.

پروژه‌های اسکرچ علاوه بر این که کودکان را تشویق می‌کند تا خلاق باشند و پروژه‌های جذاب و منحصر بفرد ایجاد کنند، به آنها مهارت حل مسئله را به روشی عملی آموزش می‌دهد. با پیشروی در پروژه، کودکان با مشکلات زیادی روبرو خواهند شد که باید آنها را حل کنند و در نهایت با دست یافتن به پاسخ، اعتماد به نفس بیشتری پیدا می‌کنند.

کاربردهای اسکرچ چیست؟

ابزارهای مختلف اسکرچ به کودکان این امکان را می‌دهد تا پروژه‌های متنوعی را برعهده بگیرند، از جمله بازی‌ و انیمیشن‌. در زیر نمونه‌های جالبی از پروژه‌هایی آورده شده است که کودکان می‌توانند آنها را امتحان کنند. از جمله کاربردهای اسکرچ می‌توان به:

  1. بازی سنگ، کاغذ، قیچی

احتمالاً یکی از اولین بازی‌هایی است که بچه‌ها در طول زندگی خود یاد می‌گیرند، سنگ کاغذ قیچی است. آنها می‌توانند دقیقا چنین بازی را در اسکرچ توسعه دهند. این پروژه همچنین فرصت خوبی است تا با مفاهیم شرطی بیشتر آشنا شوند و از آن استفاده کنند.

  1. پیانو دیجیتال

تیم اسکرچ تعدادی پروژه ابتدایی دارد تا دانش آموزان بیشتر با برنامه و طرز کار آن آشنا شوند. یکی از این پروژه‌ها نیز پیانو است. ین پروژه برای آن دسته از کودکان و نوجوانانی که به موسیقی علاقه دارند، فوق‌العاده است. آنها می‌توانند صداهای مختلف را ریمیکس کنند و پس از یادگیری شیوه‌ی عملکرد آن، آهنگی به دلخواه خود خلق کنند.

  1. بازی سوپرماریو

Super Mario in Scratch یک پروژه جالب است که در آن، نوجوانان بازی ماریو خود را می‌سازند! این پروژه برای نوجوانان ۱۰-۱۶ ساله طراحی شده است و کمی چالش‌برانگیز است. اما نگران نباشید، بسیار سرگرم کننده است! آنها می‌توانید ماجراجویی ماریو خود را از ابتدا بسازند و در طول مسیر، مفاهیم کدنویسی فوق‌العاده‌ای را یاد بگیرید.

  1. خلق هنر

یکی دیگر از کاربردهای اسکرچ خلق آثار هنری است و سرگرمی عالی برای کودکان و نوجوانانی است که به هنر علاقه‌مند هستند. با استفاده از اسکرچ، هنرمندان جوان می‌توانند رنگ‌ها و اشکال مختلف را آزمایش کنند تا یک بوم دیجیتالی ایجاد بسازند و اثر هنری خود را به صورت آنلاین به اشتراک بگذارند یا آن را چاپ کنند. علاوه بر این، آنها می‌توانند با استفاده از کدگذاری‌های ساده، عناصر تعاملی مانند انیمیشن و صدا نیز به آثار خود اضافه کنند.

  1. پارتی و رقص دیجیتال

با پروژه پارتی و رقص، کودکان مهمانی ترتیب می‌دهد! آن‌ها از ابزارهای اسکرچ استفاده می‌کنند و موسیقی می‌سازند، شخصیت‌هایی به عنوان مهمان خلق می‌کنند، حرکات رقص و جلوه‌های ویژه به آنها اضافه می‌کنند. این پروژه نه تنها بسیار مفرح است، بلکه آنها را با اصول برنامه نویسی و نحوه استفاده از بلوک‌های اسکرچ نیز آشنا می‌کند. در واقع، این پروژه روش عالی برای ترکیب خلاقیت و فناوری است.

  1. پروژه آب و هوا

در این پروژه بی‌نظیر و تعاملی، کودکان باید شرایط آب و هوایی مختلف مانند باران، برف، باد و رعد و برق را شبیه سازی کنند. آنها همچنین می‌توانند پس‌زمینه‌ و شخصیت‌های مختلفی به آن اضافه کنند. این پروژه به کودکان علم آب و هوا و شرایط ایجاد پدیده‌های مختلف آب و هوایی را می‌آموزد، در عین حال که مهارت‌های برنامه نویسی و خلاقیت آنها را توسعه می‌دهد.

  1. طراحی یا کلاژ دیجیتال

پروژه‌ی فوق‌العاده دیگر برای کودکان علاقه‌مند به هنر! در این پروژه کودکان از ابزار “قلم” برای ایجاد بوم نقاشی استفاده می‌کنند و با استفاده از اندازه و رنگ‌های مختلف قلم مو نقاشی می‌کشند. در این پروژه همچنین امکاناتی مانند لغو، پاک کردن و ذخیره وجود دارد و حتی می‌توانند عنوانی برای نقاشی خود انتخاب کنند.

سخن آخر

برنامه نویسی اسکرچ به کودکان شما این امکان را می‌دهد تا مهارت‌های ضروری قرن بیست و یکم را به شیوه‌ای سرگرم کننده، تعاملی و خلاقانه یاد بگیرند و آنها را به کار ببرند. پس از یادگیری اسکرچ، آنها می‌توانند به دنبال مفاهیم پیچیده‌تر بروند و علایق خود را کشف کنند. این مقاله با تمرکز بر اهمیت و کاربردهای اسکرچ برنامه نویسی اسکرچ نوشته شد و امیدواریم که برایتان مفید بوده باشد.